Bezpieczeństwo na rowerze to temat, który wraca jak bumerang i bardzo dobrze. Producenci kasków prześcigają się w nowych technologiach, mających na celu ochronę naszej głowy w coraz bardziej zaawansowany sposób. Jednym z terminów, który pojawia się najczęściej przy wyborze nowego sprzętu, jest tajemniczy skrót MIPS. Widzisz go na pudełkach, czytasz o nim w recenzjach, a charakterystyczna żółta kropka zdobi coraz więcej modeli kasków. A tak naprawdę co to jest MIPS?
Czy MIPS to tylko marketingowy chwyt, czy realna innowacja, która może uratować zdrowie? W tym artykule rozłożymy ten system na czynniki pierwsze, wyjaśnimy mechanizmy jego działania i odpowiemy na kluczowe pytanie: czy warto kupić kask z MIPS?
Czy kask na rowerze jest obowiązkowy? Sprawdź nowe przepisy na 2026 rok
Co to jest MIPS?
MIPS to skrót od Multidirectional Impact Protection System, co w wolnym tłumaczeniu oznacza Wielokierunkowy System Ochrony Przed Uderzeniami. Choć brzmi to skomplikowanie, idea stojąca za tym rozwiązaniem jest genialna w swojej prostocie: ma ono naśladować naturalne mechanizmy obronne ludzkiego mózgu.
Technologia ta wywodzi się ze Szwecji, a jej korzenie sięgają 1996 roku. To właśnie wtedy neurochirurg Hans von Holst, analizując urazy głowy, doszedł do wniosku, że tradycyjne kaski nie zapewniają wystarczającej ochrony. Wspólnie z badaczami z Królewskiego Instytutu Technicznego w Sztokholmie opracował system, który dziś jest standardem w branży.
Jak działa system MIPS?
Aby zrozumieć działanie MIPS, musimy najpierw zrozumieć, co dzieje się podczas wypadku. Tradycyjne kaski są testowane głównie pod kątem uderzeń liniowych – czyli takich, gdzie głowa uderza prosto w przeszkodę. Jednak w rzeczywistości, podczas upadku z roweru, uderzamy o ziemię zazwyczaj pod kątem. To generuje siły rotacyjne, które są niezwykle groźne dla naszego mózgu. Mogą one prowadzić do wstrząśnienia mózgu, a nawet zerwania włókien nerwowych.
Jak działa MIPS w kasku?
System MIPS to dodatkowa warstwa o niskim współczynniku tarcia, umieszczona wewnątrz kasku (zazwyczaj między skorupą a wyściółką).
- Ruchoma wkładka: Umożliwia ona ruch głowy wewnątrz kasku o 10–15 mm w dowolnym kierunku.
- Ułamek sekundy: W momencie uderzenia pod kątem, ten minimalny ruch pozwala na przekierowanie i rozproszenie energii rotacyjnej, zamiast przenoszenia jej bezpośrednio na mózg.
- Redukcja przeciążeń: Działa to jak „ślizg”, który niweluje gwałtowne szarpnięcie mózgu wewnątrz czaszki.
Można to porównać do naturalnego płynu mózgowo-rdzeniowego, który amortyzuje nasz mózg. MIPS dodaje po prostu drugą, mechaniczną warstwę takiej ochrony.
Dlaczego warto wybrać kask z MIPS?
Decyzja o wyborze kasku z MIPS sprowadza się do jednego argumentu: zwiększonego marginesu bezpieczeństwa.
Oto kluczowe korzyści:
- Ochrona przed realnymi scenariuszami: Większość wypadków rowerowych nie polega na uderzeniu prostopadle w mur, ale na upadku w ruchu, gdzie siły działają pod kątem. MIPS jest stworzony właśnie do takich sytuacji.
- Redukcja ryzyka uszkodzenia mózgu: Mniej sił rotacyjnych to mniejsze ryzyko wstrząśnienia mózgu i poważniejszych urazów neurologicznych.
- Uniwersalność: Technologia ta jest dostępna w kaskach do każdego stylu jazdy – od szosy, przez MTB, aż po jazdę miejską.
Czy znasz przepisy dotyczące roweru elektrycznego?
Rodzaje systemów MIPS – ewolucja technologii
MIPS to nie jeden produkt, ale cała rodzina rozwiązań, które ewoluowały, aby być lżejsze, bardziej przewiewne i mniej zauważalne dla użytkownika. Jak rozpoznać kask z MIPS? Najprościej szukać charakterystycznego żółtego logo na skorupie kasku.
Oto najpopularniejsze warianty, które możesz spotkać w sklepach:
- MIPS Essential Core: Najbardziej klasyczna wersja – żółta, plastikowa wkładka wewnątrz kasku. Prosta, skuteczna i często spotykana w tańszych modelach.
- MIPS Air Node: Zintegrowany bezpośrednio z wyściółką kasku. Jest lżejszy i zapewnia lepszą wentylację, ponieważ nie blokuje otworów w skorupie. Idealny dla kolarzy szosowych i XC.
- MIPS Integra: W pełni zintegrowany system, niemal niewidoczny dla oka, zapewniający najwyższy komfort i estetykę.
- MIPS Spherical: Najbardziej zaawansowana wersja, stworzona we współpracy z markami Giro i Bell. Kask składa się z dwóch oddzielnych warstw pianki, które poruszają się względem siebie jak staw kulowy. Eliminuje to plastikową wkładkę dotykającą głowy.
Czy system MIPS faktycznie poprawia bezpieczeństwo?
Żaden kask nie gwarantuje 100% ochrony przed urazem. Jednak niezależne testy, takie jak te prowadzone przez Virginia Tech (uznawane za złoty standard w branży), regularnie plasują kaski z systemem MIPS na szczycie rankingów bezpieczeństwa. Kaski te konsekwentnie otrzymują najwyższe noty (5 gwiazdek), co potwierdza ich skuteczność w redukcji energii uderzenia.
Czy warto dopłacić do systemu MIPS?
Kupując kask, kupujesz polisę ubezpieczeniową dla swojej głowy. Kask z MIPS to polisa o szerszym zakresie ochrony. Choć jest nieco droższy, oferuje naukowo potwierdzoną skuteczność w walce z siłami rotacyjnymi, które są najczęstszą przyczyną urazów mózgu u rowerzystów.
Biorąc pod uwagę, że kask służy nam przez kilka sezonów, dopłata rzędu kilkudziesięciu czy stu złotych wydaje się niewielkim kosztem za spokój ducha i wyższy poziom bezpieczeństwa. Niezależnie od tego, czy ścigasz się w maratonach MTB, czy dojeżdżasz rowerem do pracy Twoja głowa zasługuje na najlepszą dostępną ochronę.
Zdjęcia: Unsplash