Czy japoński producent sprzętu rowerowego właśnie przypadkowo zdradził swój największy sekret? Najnowsza aktualizacja aplikacji E-Tube wywołała ogromne poruszenie w rowerowym świecie. Uważni użytkownicy odkryli w nim funkcję, która może sugerować nadejście zupełnie nowej generacji osprzętu. Czy chodzi o 13-rzędowy napęd Shimano?
Dla wielu kolarzy szosowych i miłośników jazdy po szutrach oznacza to potencjalną zmianę układu sił na rynku. 13-rzędowy napęd Shimano mógłby bowiem wyznaczyć nowy standard w segmencie wysokiej klasy grup osprzętu. Choć oficjalne komunikaty marki wciąż pozostają bardzo zachowawcze, ukryte w kodzie aplikacji detale opowiadają zupełnie inną historię. Wygląda na to, że wyścig zbrojeń pomiędzy największymi producentami wkracza w kolejną, niezwykle ekscytującą fazę.
Co dokładnie ujawniła aplikacja E-Tube?
Aplikacja E-Tube to oficjalne oprogramowanie służące do konfiguracji i diagnozowania elektronicznych napędów rowerowych. Pozwala ona rowerzystom na dostosowanie szybkości zmiany biegów, aktualizację oprogramowania w rowerze oraz analizę stylu jazdy. To właśnie w sekcji analitycznej doszło do niezwykłego odkrycia.
Na ekranie prezentującym statystyki wykorzystania poszczególnych przełożeń użytkownicy zauważyli obecność trzynastej zębatki. Wskaźnik ten służy do monitorowania, na którym biegu spędzasz najwięcej czasu podczas treningu. Pojawienie się dodatkowej pozycji na wykresie to niezwykle mocny sygnał, że producent aktywnie testuje nowe rozwiązania technologiczne. W praktyce może to oznaczać, że 13-rzędowy napęd Shimano znajduje się już w zaawansowanej fazie rozwoju.
Przedstawiciele firmy szybko odnieśli się do zaistniałej sytuacji. Ich oficjalne oświadczenie brzmi:
„Nasz portfel produktów nie obejmuje opcji 13-rzędowych. Aplikacja E-TUBE PROJECT Cyclist i niektóre jej funkcje są zaprojektowane z myślą o przyszłej kompatybilności. Nie oznacza to, że zobowiązujemy się do wprowadzenia takich produktów na rynek w dającej się przewidzieć przyszłości”.
Taka odpowiedź to standardowa procedura w branży technologicznej, która pozostawia furtkę do przyszłych premier, nie potwierdzając ich wprost. Jednocześnie wielu obserwatorów rynku uważa, że pojawienie się funkcji sugerującej 13-rzędowy napęd Shimano raczej nie jest przypadkiem, lecz subtelną zapowiedzią nadchodzącej generacji osprzętu.
Dlaczego 13 biegów to technologiczny przełom?
Obecnie najnowsze i najbardziej zaawansowane grupy osprzętu szosowego tego producenta oferują maksymalnie 12 przełożeń z tyłu. Wprowadzenie rozwiązania, jakim jest 13-rzędowy napęd Shimano, to nie tylko chwyt marketingowy, ale realna korzyść dla biomechaniki rowerzysty. Większa liczba biegów pozwala bowiem na jeszcze ciaśniejsze zestopniowanie kasety.
Oznacza to, że różnice wielkości pomiędzy sąsiadującymi zębatkami są minimalne. Dzięki temu kolarz może utrzymać idealną, równą kadencję (liczbę obrotów korby na minutę) niezależnie od zmieniającego się nachylenia terenu. Skoki oporu podczas zmiany biegów stają się praktycznie niewyczuwalne, a jazda staje się bardziej płynna i efektywna. Właśnie dlatego 13-rzędowy napęd Shimano może okazać się istotnym krokiem naprzód w rozwoju technologii napędów rowerowych.
Warto przy tym zauważyć działania konkurencji. Włoska firma Campagnolo zintegrowała już 13-rzędowe kasety w swojej topowej grupie Super Record. Amerykański SRAM oferuje podobne rozwiązanie w dedykowanej dla graveli grupie XPLR AXS. W tej sytuacji 13-rzędowy napęd Shimano wydaje się naturalną odpowiedzią japońskiego producenta na rosnącą konkurencję w segmencie najwyższej klasy osprzętu.
Koniec przedniej przerzutki w rowerach szosowych?
Pojawienie się technologii, jaką może być 13-rzędowy napęd Shimano, ma potencjał całkowicie zmienić sposób budowania nowoczesnych rowerów. Zwiększenie zakresu przełożeń z tyłu sprawia bowiem, że przednia przerzutka w wielu przypadkach może stać się zbędna.
Do tej pory rozwiązanie to dominowało przede wszystkim w rowerach górskich i przełajowych. Japoński gigant przez długi czas powstrzymywał się przed wprowadzeniem napędów 1x do profesjonalnego peletonu szosowego. Argumentowano, że tradycyjny system z dwiema tarczami z przodu (2x) zapewnia najlepszy balans pomiędzy zakresem biegów a płynnością jazdy na asfalcie.
Zjawisko to zaczyna się jednak stopniowo zmieniać. W profesjonalnych wyścigach, szczególnie podczas prób jazdy na czas oraz na wymagających, brukowanych klasykach, kolarze coraz częściej eksperymentują z napędami z jedną tarczą. Eliminacja przedniej przerzutki oznacza mniejszą wagę roweru, lepszą aerodynamikę oraz brak ryzyka spadnięcia łańcucha podczas zmiany biegów z przodu.
W tym kontekście 13-rzędowy napęd Shimano mógłby rozwiązać jeden z największych problemów systemów 1x w rowerach szosowych. Dodatkowa, trzynasta zębatka z tyłu zwiększyłaby zakres przełożeń i pozwoliła zawodnikom zachować odpowiednią kadencję zarówno na stromych podjazdach, jak i podczas bardzo szybkiej jazdy po płaskim terenie.
Gravel i innowacyjne mocowanie direct-mount
Nowe technologie rzadko ograniczają się tylko do jednego typu rowerów. Opublikowane w 2023 roku zgłoszenia patentowe mocno sugerują, że 13-rzędowy napęd Shimano jest przygotowywany również z myślą o jeździe w trudniejszym terenie. Dokumenty wskazują na w pełni bezprzewodową, elektroniczną przerzutkę tylną wyposażoną w specjalne sprzęgło stabilizujące łańcuch podczas jazdy po nierównościach.
Niezwykle ciekawym elementem nowych projektów jest sposób mocowania przerzutki do ramy roweru. Dokumentacja patentowa ujawnia konstrukcję typu direct-mount (mocowanie bezpośrednie).
Tradycyjna przerzutka jest przykręcana do ramy za pomocą haka, który pełni rolę bezpiecznika i może się wykrzywić przy uderzeniu. System direct-mount eliminuje ten słaby punkt. Przerzutka jest montowana bezpośrednio do osi tylnego koła, obejmując ramę z obu stron. Zapewnia to niespotykaną wcześniej sztywność konstrukcji oraz bardzo wysoką precyzję zmiany biegów, nawet pod dużym obciążeniem.
Takie rozwiązanie może być szczególnie istotne w kontekście nowego systemu. Dzięki niemu 13-rzędowy napęd Shimano miałby wystarczająco dużo miejsca na dodatkową zębatkę bez konieczności drastycznego zwężania łańcucha czy przebudowy całego standardu tylnej piasty.
Czy Twój obecny sprzęt obsłuży nowy napęd?
Wielu entuzjastów kolarstwa z pewnością zada sobie pytanie o kompatybilność wsteczną. Ślad trzynastej zębatki pojawił się w aplikacji E-Tube podczas konfiguracji aktualnej, 12-rzędowej grupy Ultegra R8100 Di2. Elektroniczne przerzutki sterowane są przez silniki krokowe, które programuje się komputerowo, dlatego fizycznie nie posiadają one klasycznych mechanicznych ograniczników.
Teoretycznie możliwe byłoby stworzenie aktualizacji oprogramowania, która pozwoliłaby obecnej przerzutce obsłużyć szerszą kasetę. W praktyce jednak 13-rzędowy napęd Shimano prawdopodobnie będzie wymagał nowej generacji komponentów.
Historycznie japoński producent bardzo rzadko decydował się na szeroką kompatybilność wsteczną między różnymi generacjami sprzętu. Wymiana napędu zazwyczaj oznacza konieczność zakupu nowych klamkomanetek, przerzutek, kasety oraz łańcucha. Udostępnienie możliwości aktualizacji starszych komponentów byłoby dużym ukłonem w stronę użytkowników, choć z biznesowego punktu widzenia wydaje się to mało prawdopodobne.
Czy rowery górskie (MTB) również otrzymają 13 biegów?
Na ten moment uważa się to za mało realny scenariusz. Najnowsze elektroniczne grupy przeznaczone do kolarstwa górskiego miały swoją premierę stosunkowo niedawno. W dodatku w trudnym terenie idealne zestopniowanie kadencji jest mniej istotne niż podczas szybkiej jazdy po asfalcie.
Dlatego 13-rzędowy napęd Shimano najprawdopodobniej najpierw pojawi się w rowerach szosowych i gravelowych, gdzie płynność zmiany przełożeń i precyzyjne dopasowanie kadencji mają największe znaczenie. W MTB obecny zakres oferowany przez 12-rzędowe kasety nadal pozostaje w pełni wystarczający dla większości kolarzy.
Kiedy można spodziewać się oficjalnej premiery?
Producenci sprzętu rowerowego mają zwyczaj udostępniać nowe technologie profesjonalnym grupom kolarskim na długo przed ich oficjalną premierą rynkową. Prototypy często pojawiają się podczas największych wyścigów, choć są starannie maskowane.
Jeżeli 13-rzędowy napęd Shimano rzeczywiście znajduje się w zaawansowanej fazie rozwoju, pierwsze zapowiedzi mogą pojawić się pod koniec bieżącego roku lub na początku kolejnego sezonu startowego. To właśnie wtedy producenci najczęściej prezentują nowe generacje grup osprzętu.
Czas na nową erę rowerowych technologii
Wyciek informacji z aplikacji E-Tube to coś więcej niż tylko drobny błąd programistów. To ciekawy wgląd w kierunek, w którym zmierza współczesna inżynieria rowerowa. 13-rzędowy napęd Shimano może oznaczać nie tylko zwiększenie liczby przełożeń, ale także zmianę filozofii projektowania rowerów.
Eliminacja przedniej przerzutki w rowerach szosowych, rozwój systemów 1x oraz nowe standardy mocowania komponentów mogą w najbliższych latach całkowicie zmienić sposób, w jaki kupujemy i serwisujemy nasze rowery.
Warto więc uważnie obserwować nadchodzące wyścigi z kalendarza WorldTour. To właśnie tam, często pod warstwą maskującej taśmy, testowane są technologie, które za kilka sezonów trafią do rowerów amatorów. Wszystko wskazuje na to, że 13-rzędowy napęd Shimano może być jednym z najważniejszych kroków w rozwoju nowoczesnych napędów rowerowych.